( 1 ) اسماعيل بن ابراهيم اسدى از ايوب ، از محمد ، از ابو بكره نقل مىكند كه * پيامبر ( ص ) در مراسم حجّ خود بر مردم خطبه خواند و ضمن آن فرمود : همانا زمان چندان گردش كرد كه اكنون چون روزى است كه خداوند آسمانها و زمين را آفريد . سال دوازده ماه است و چهار ماه آن حرام است ، سه ماه پياپى كه ذو القعده و ذو الحجّه و محرّم است و ديگرى ماه رجب كه پر نعمت است و ميان جمادى و شعبان قرار دارد . آن گاه فرمود : امروز چه روزى است ؟ گفتيم : خدا و رسولش داناترند . و آن حضرت مدتى سكوت فرمود ، چنان كه پنداشتيم از بهر آن روز نام ديگرى خواهد فرمود . پس گفت : مگر امروز روز عيد قربان نيست ؟ گفتيم : آرى . گفت : اين ماه چه ماهى است ؟ گفتيم : خدا و رسولش داناترند . و همچنان سكوت فرمود و پنداشتيم كه نام ديگرى خواهد گفت . پرسيد : مگر اين ماه ذو الحجة نيست ؟ گفتيم : چرا ؟ فرمود : اين چه سرزمينى است ؟ گفتيم : خدا و رسولش داناترند . همچنان سكوتى فرمود و پنداشتيم نام ديگرى خواهد گفت . فرمود : مگر اين سرزمين محترم و حرام نيست ؟ گفتيم : آرى . فرمود : همانا خونها و اموال شما - و راوى گويد خيال مىكنم اعراض را هم گفت - بر شما محترم است همچون حرمت اين روز و اين ماه و اين سرزمين شما ، و به زودى خداى خود را ديدار خواهيد كرد و از اعمال شما خواهد پرسيد ، بر حذر باشيد كه مبادا پس از من در گمراهى افتيد و برخى گردن برخى را بزنند ، آيا ابلاغ كردم ؟ همانا كسانى كه حضور دارند اين مطالب را به آنان كه حاضر نيستند برسانند ، شايد برخى از كسانى كه اين سخن به آنان مىرسد ، از برخى از اين شنوندگان شنواتر باشند . آيا ابلاغ كردم ؟ محمد كه راوى اين روايت از ابو بكرة است گويد ، همچنان شد كه رسول خدا ( ص ) فرمود ، برخى از كسانى كه اين پيام بعدا بدانها رسيد ، شنواتر از كسانى بودند كه خود شنيده بودند . ابو الوليد هشام طيالسى از ابو عوانة ، از ابو بشر ، از مجاهد نقل مىكند كه مىگفته است * ابو بكر حج گزارد و على ( ع ) در ذى قعده دستور برگزارى حج را اعلام مىكرد . گويد ، مردم در دورهء جاهلى هر دو سال در يكى از ماه‌هاى سال حج مىگزاردند و حجّ رسول خدا ( ص ) در ذى حجّه انجام گرفت و از اين بود كه فرمود روزگار گردش كرد و امروز چون روزى است كه خداوند آسمانها و زمين را بيافريد . ابو بشر مىگفت ، مردم چون از حق بريدند ماهها را به فراموشى سپردند . يزيد بن هارون و معن بن عيسى از ابن ابى ذئب ، از زهرى نقل مىكردند كه * رسول